Tag Archives: tondalus

De vijfde pijn: Avaritia

In de vijfde pijn wordt Tondalus genezen door een aanraking van de engel waardoor hij hem weer kan volgen. Zij komen bij een groot meer. Er bevindt zich een grote schare van vreselijke en grote beesten in dat meer die iedere ziel wensen te verslinden. Over dit meer ligt een zeer lange en smalle brug (1 handpalm) die doorslagen is met scherpe nagelen die dwars door de voeten gaan van al diegenen die de brug betreden. Tondalus moet over deze brug gaan, die bestemd is voor dieven en rovers, met een koe, omdat hij zich ooit een koe heeft toegeëigend die niet van hem was. De engel blijft achter en Tondalus moet de straf alleen ondergaan. Halverwege de brug komt hem een andere verdoemde tegemoet, maar zij komen over elkaar heen al weten zij zelf niet hoe. Aan de overkant aangekomen ontmoet de ziel de engel weer die de voeten van Tondalus geneest.


De tekening met donkere verf overgetrokken

Ik ben  begonnen aan het vijfde schilderij in de Tondalus cyclus. De vijfde pijn is de pijn die ook door Jeroen Bosch geschilderd is in de schilderijen  “Het laatste oordeel” en “De hooiwagen”. (Zie het begin van dit relaas in het hoofdstuk Het laatste oordeel.) Continue reading

De vierde pijn: Invidia

De vierde pijn in het Tondalus visioen is bestemd voor de gierigen en vrekken. De engel en Tondalus gaan moeizaam langs een kromme weg. Tondalus ziet dan ineens een ongelofelijk groot beest, Atherons geheten. Zijn ogen zijn als vurige bergen, en zijn bek is open. In die bek staan twee giganten als pilaren, waarvan 1 op de kop. De zielen van mannen en vrouwen die zich al in de muil bevinden, worden geschroeid en door duivelen in de buik gedreven. De engel leidt Tondalus tot voor de muil en verdwijnt. Dit is de eerste pijn die Tondalus moet ondergaan; hij wordt gegrepen door de duivelen en via de muil bij de overige zielen in de buik gevoegd. Daar lijdt hij de verwoedheid van honden, beren, slangen, leeuwen en andere gedrochten, hitte en kou, stank, zwavelvuur, het vloeien van tranen, knarsen van tanden en vooral verdriet.


Ik ben eind december begonnen met het opzetten van het vierde schilderij wat betreft de gierigen en de vrekken. Het derde schilderij is bijna klaar. Hieronder de eerste opzet. Continue reading

De derde pijn: Superbia

Bij de derde pijn in het Tondalus’ Visioen worden de hovaardigen gestraft. Tondalus en de engel komen bij een zeer diep dal, sterk stinkend en donker. Zij horen het geluid van een rivier van zwavel en het roepen van de zielen die daarin gepijnigd worden. Deze pijn is erger dan de andere die ze hiervoor gezien hadden. Er loopt een smalle, lange brug (1 voet breed en 1000 voet lang) van de ene berg naar de andere, waarover alleen uitverkorenen mogen gaan. Slechts een priester komt eroverheen, de rest van de vele zielen valt van de brug in de kokende rivier waar de eeuwige verdoemenis heerst.


Eerste schets en onderschildering van het derde schilderij Continue reading

De tweede pijn: Proditoria

De tweede pijn in het “Tondalus’ Visioen” omvat de verraders. Tegen een bergwand aan loopt een pad, wat tussen een zeer heet gebied, met vuur en zwavel en een zeer koud gebied, met sneeuw en hagel, doorloopt. Langs de weg zitten vele duivelen met gloeiende ijzeren haken en drietanden om de overledenen te kwellen. Zij doorsteken ze en smijten ze in de hitte, of in de kou. Zo worden de zielen heen en weer geslingerd.

Voor dit schilderij heb ik geen schets gemaakt. Ik zag het schilderij na het lezen van de tekst meteen voor me. Links een koude blauwe rotswand, op de voorgrond duivelen op de rug gezien en rechts een warme roodbruine rotswand. De lucht moet een verbinding worden tussen de twee overheersende kleuren. De duivelen wil ik in rode en blauwe tinten schilderen. Links heb ik een sneeuwpaddestoel en een boomklevertje geschilderd. Dit geeft een vreemde gewaarwording daar dit een onmogelijke situatie is, dit is een verwijzing naar de zielen die ook in een onmogelijke situatie verkeren. Tegen de sneeuwwand links staat ook een duivel geschilderd naar de grote meester Jeroen Bosch. Continue reading

Tondalus’ Visioen (inleiding)

In mijn nieuwsgierigheid  betreffende de beeldtaal in de tijd van Jeroen Bosch stuitte ik op informatie betreffende een boek, getiteld “Het Tondalus’ Visioen”. Ik ging er even voor zitten en na wat Googlen  belande  ik in een legende over een ridder, Tondalus  geheten, die in een toestand van schijndood een visioen had waarin hij door een engel gewezen wordt op de gevolgen van zijn wereldse leven. De engel leidt hem rond in de hel en laat hem aanschouwen wat de gevolgen zijn van de misdaden die op aarde gepleegd worden. Continue reading